Giriş: Simple Present YDS’de Nasıl Sorulur?
YDS’de Simple Present genellikle üç noktadan ölçülür: (1) sıklık zarfları ve alışkanlık cümleleri, (2) genel doğrular ve bilimsel gerçekler, (3) üçüncü tekil şahısta -s/-es ve do/does kullanımına bağlı tuzaklar. Ayrıca “tarife/program” gibi kesin zaman çizelgelerinde Simple Present kullanımı da sıkça karşınıza çıkar.
Temel Yapı:
- • I/You/We/They work
- • He/She/It works
4 Ana Kullanım Alanı
1. Alışkanlıklar ve Rutinler
Düzenli tekrarlanan eylemler, rutinler ve genel davranış örüntüleri Simple Present ile anlatılır. YDS’de bu kullanım çoğunlukla sıklık zarfları ile birlikte sorulur.
Örnekler:
- • I wake up at 6 AM every day.
- • She goes to the gym three times a week.
- • They study English on Sundays.
Sıklık Zarfları:
always, usually, often, sometimes, rarely, never, every day/week
2. Genel Gerçekler ve Evrensel Doğrular
Değişmeyen gerçekler, bilimsel bilgiler ve genel doğrular Simple Present ile ifade edilir. Bu tip cümlelerde “şu an” vurgusu yoktur; genelleme yapılır.
Örnekler:
- • Water boils at 100 degrees Celsius.
- • The sun rises in the east.
- • Ankara is the capital of Turkey.
3. Durum Bildiren Fiiller (Stative Verbs)
Bazı fiiller “eylem”den çok durum, his, bilgi veya sahiplik anlatır. YDS’de bu fiillerle gereksiz yere Continuous seçmek çok sık yapılan bir hatadır.
Durum Fiilleri (sık görülenler):
Duygu:
love, hate, like, prefer, want, need
Düşünce/Bilgi:
know, believe, understand, mean, remember
Sahiplik:
have, own, possess, belong
Algı:
see, hear, smell, taste, feel, seem, appear
Örnekler:
✓ I love chocolate. | ❌ I am loving chocolate.
✓ She knows the answer. | ❌ She is knowing the answer.
✓ They have a car. | ❌ They are having a car.
YDS Notu:
Bazı fiiller bağlama göre “durum” veya “eylem” anlamı alabilir. Örneğin have sahiplikte stative iken “have breakfast” gibi kullanımlarda eylemleşebilir. YDS’de sorunun ana ipucu genellikle bağlam ve zaman zarfıdır.
4. Planlanmış Tarife ve Programlar (Timetable)
Uçuş, tren, ders programı gibi sabit bir çizelgeye bağlı olaylar gelecek zamanı anlatsa bile Simple Present ile verilebilir. YDS’de bu kullanım “future meaning” tuzağı olarak karşınıza çıkabilir.
Örnekler:
- • The train leaves at 6 PM tomorrow.
- • The movie starts at 9:00.
- • Classes begin next Monday.
Cümle Yapıları
Olumlu Cümleler
I/You/We/They → Fiil
He/She/It → Fiil + s/es
- • I work in an office.
- • She works in a bank.
- • They study every day.
Olumsuz Cümleler
I/You/We/They → don't + Fiil
He/She/It → doesn't + Fiil
- • I don't like coffee.
- • She doesn't eat meat.
- • They don't live here.
Soru Cümleleri
Do + I/You/We/They + Fiil?
Does + He/She/It + Fiil?
- • Do you speak English? → Yes, I do. / No, I don't.
- • Does she work here? → Yes, she does. / No, she doesn't.
Wh- Questions:
- • What do you do?
- • Where does he live?
Üçüncü Tekil Şahısta -s/-es Kuralları
Kritik Not:
Olumsuz ve soru cümlelerinde (does/doesn't) fiildeki -s/-es kalkar; fiil yalın hâle döner.
✓ Doğru: Does she work here? | She doesn't like coffee.
❌ Yanlış: Does she works? | She doesn't likes.
-s/-es Yazım Kuralları
| Kural | Örnek |
|---|---|
| Çoğu fiil + s | walk → walks, eat → eats |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z ile bitenler + es | pass → passes, wash → washes, catch → catches |
| Ünsüz + y ile bitenler → y → ies | study → studies, cry → cries |
| Düzensiz fiiller | be → is, have → has |
En Sık 6 Hata
1. Üçüncü Tekil Şahıs "-s" Takısını Unutmak
YDS’de en çok yakalanan tuzaklardan biridir: özne he/she/it ise fiil genellikle -s/-es alır.
❌ YANLIŞ
He work in a bank.
She go to school.
✓ DOĞRU
He works in a bank.
She goes to school.
2. Olumsuz Cümlede "-s" Kalması
Doesn't gördüğünüzde fiil mutlaka yalın (base form) olmalıdır.
❌ YANLIŞ
He doesn't works here.
She doesn't likes coffee.
✓ DOĞRU
He doesn't work here.
She doesn't like coffee.
3. Soru Cümlesinde "-s" Kalması
Soru yapısı does + base form şeklindedir; fiil -s almaz.
❌ YANLIŞ
Does he works?
✓ DOĞRU
Does he work?
4. Stative Verbs ile Continuous Seçmek
“-iyor” hissi veren cümlelerde bile, eğer fiil durum anlatıyorsa Continuous her zaman doğru seçenek olmayabilir.
❌ YANLIŞ
I am knowing the answer.
She is having a car.
✓ DOĞRU
I know the answer.
She has a car.
5. Do/Does ile Am/Is/Are Karışıklığı
Normal fiillerle (work, go, study) soru/olumsuz → do/does
“Be” fiili ve isim cümleleri → am/is/are
❌ YANLIŞ
Is he work here?
Do you are a student?
✓ DOĞRU
Does he work here?
Are you a student?
6. Sıklık Zarflarını Yanlış Yere Koymak
Sıklık zarfları çoğu zaman özne ile fiil arasına gelir. “Be” fiili ile ise fiilden sonra kullanılır.
❌ YANLIŞ
Always I drink coffee.
He is late always.
✓ DOĞRU
I always drink coffee.
He is always late.
Simple Present vs Present Continuous
| Simple Present | Present Continuous |
|---|---|
| Alışkanlıklar / rutinler | Şu anda devam eden |
| She writes daily | She is writing now |
| Genel gerçekler | Geçici / anlık durumlar |
| The sun rises in the east | The sun is rising now |
| Stative verbs ile sık | Action verbs ile sık |
| I know | I am doing |
| Tarife / program (timetable) | Kesinleşmiş kişisel plan |
| The train leaves at 6 PM | We are meeting tomorrow |
YDS Stratejileri
- ✓"Always, usually, often, every" gibi ipuçları → Simple Present
- ✓Stative verbs → bağlam eylem göstermiyorsa Continuous'dan kaçının
- ✓He/She/It → çoğu durumda fiil -s/-es alır (olumsuz/soruda almaz)
- ✓Does/doesn't gördüğünüzde → fiil mutlaka yalın kalır
- ✓Tarife/program (uçuş, tren, ders) → gelecek anlamı olsa bile Simple Present gelebilir
Pratik Örnekler - YDS Tipi Sorular
Soru 1: Scientists _____ that climate change _____ a serious threat to ecosystems.
A) are believing / poses B) believe / poses C) believe / is posing
Cevap: B) believe / poses
Açıklama: “Believe” bu bağlamda durum fiilidir; genel bir yargı anlatılır. Ayrıca “climate change” tekil olduğu için “pose” değil poses gerekir.
Soru 2: She usually _____ coffee in the morning, but today she _____ tea.
A) drinks / is drinking B) is drinking / drinks C) drinks / drinks
Cevap: A) drinks / is drinking
Açıklama: “Usually” alışkanlık (Simple Present), “today” ise geçici/anlık durumu işaret eder (Present Continuous).
Sonuç: Temel Kurallar
- ✓Rutinler, alışkanlıklar, genel gerçekler → Simple Present
- ✓He/She/It → fiil genellikle -s/-es alır
- ✓Do/Does ile olumsuz/soru → fiil yalın kalır
- ✓Stative verbs → çoğu bağlamda Continuous seçilmez
- ✓Sıklık zarfları → çoğunlukla özne-fiil arasına gelir
💡 Son ipucu:
YDS’de doğru zamanı seçmek için önce ipuçlarını okuyun: sıklık zarfı mı var, genel yargı mı anlatılıyor, yoksa anlık bir durum mu? Bu üç soru, seçenekleri hızlıca elemenizi sağlar.