Giriş: Bu Tense Ne İşe Yarar?
Present Perfect Continuous, İngilizce'de “kaç zamandır / ne zamandır” mantığını en net veren yapılardan biridir. Yani sadece “oldu” demekle kalmaz; olup biten bir sonuçtan çok, süren bir aktiviteyi öne çıkarır.
Temel Yapı:
Subject + have/has + been + Verb(-ing)
• I have been studying
• She has been working
• They have been waiting
4 Ana Kullanım Alanı
1. Geçmişte Başladı, Hâlâ Devam Ediyor
Belirli bir zaman önce başladı ve şu an devam ediyor. Süre vurgusu baskındır.
Örnekler:
- • I have been studying English for 3 years. (3 yıldır çalışıyorum)
- • She has been working here since 2020. (2020'den beri çalışıyor)
- • They have been waiting for two hours. (2 saattir bekliyorlar)
2. Az Önce Bitti, Etkisi Şimdi Görülüyor
Eylem çok yakın zamanda bitti (veya bitmek üzere), ama sonucu şu an hissediliyor.
Örnekler:
- • I've been studying all morning. (Şimdi yorgunum)
- • She's been running. (Şu an nefes nefese)
- • They've been arguing. (Şu an ortam gergin)
3. “Süre”yi Özellikle Vurgulamak
Present Perfect "sonuç/çıktı" odaklıyken, Continuous "süreç" odaklıdır.
Karşılaştırma:
- • I have read 5 books. (kaç tane?)
- • I have been reading for 3 hours. (ne kadar süredir?)
4. Son Zamanlarda Tekrarlanan / Süregelen Durum
“Son günlerde/son zamanlarda” yapılan şeyler. Genelde lately / recently ile gelir.
Örnekler:
- • He has been calling me all day. (bugün boyunca, tekrar tekrar)
- • She has been complaining a lot lately. (son zamanlarda)
- • They have been meeting regularly recently. (yakın zamanda düzenli)
Cümle Yapıları
Olumlu
Subject + have/has + been + V-ing
- • I have been working here for 5 years.
- • She has been studying all day.
- • They have been waiting for an hour.
Olumsuz
Subject + have/has + not + been + V-ing
- • I haven't been sleeping well lately.
- • She hasn't been working on the project.
- • They haven't been waiting long.
Soru
Have/Has + Subject + been + V-ing?
- • Have you been studying? → Yes, I have. / No, I haven't.
- • Has she been working?
- • How long have they been waiting?
Wh- Questions:
- • What have you been doing?
- • How long has she been working here?
- • Why have they been waiting?
Present Perfect vs Present Perfect Continuous: Kritik Fark
| Present Perfect | Present Perfect Continuous |
|---|---|
| Sonuç / tamamlanma / çıktı daha önemli | Süreç / süre / aktivite daha önemli |
| I have written a letter. (bitti) | I have been writing a letter for 2 hours. (2 saattir uğraşıyorum) |
| "Kaç tane?" | "Ne kadar süredir?" |
| I've read 3 books. (çıktı) | I've been reading for 3 hours. (süre) |
Stative Verb Notu (YDS için çok kritik)
Bazı fiiller “durum” anlatır ve -ing formu (continuous) normalde kullanılmaz: know, believe, own, belong, want, like, understand gibi.
| Yanlış (Continuous) | Doğru (Perfect) |
|---|---|
| I have been knowing him for years. | I have known him for years. |
| They have been owning this house. | They have owned this house for years. |
| She has been believing it. | She has believed it since then. |
For vs Since
| For | Since |
|---|---|
| Süre (ne kadar?) | Başlangıç (ne zamandan beri?) |
| for 5 years | since 2020 |
| for 3 hours | since this morning |
| I've been working for 8 hours | I've been working since 9 AM |
Time Expressions & Signal Words
Süre ve süreç sinyalleri:
- • for / since
- • how long
- • all day / all morning
- • recently / lately
Kısa not:
YDS'de “recently/lately” tek başına yeterli olmayabilir; cümlenin anlamı süregelen süreç hissi veriyorsa PPC daha güçlü olur.
Soru cümlelerinde:
- • How long have you been ...?
- • What have you been doing?
En Sık 4 Hata
1. “Sure var” diye her yerde Continuous yazmak
“I have lived here for 5 years” yanlış değil. Ama “süreç/aktivite” vurgusu yapmak istiyorsan continuous daha doğal olabilir.
✓ İKİSİ DE OLABİLİR
I have lived here for 5 years. (durum)
I have been living here for 5 years. (süreç vurgusu)
YDS ipucu
"How long / all day / lately" gibi süreç sinyali güçlendikçe PPC öne çıkar.
2. Stative Verbs ile -ing Kullanmak
know/own/believe gibi fiiller continuous almaz.
❌ YANLIŞ
I have been knowing him for 10 years.
They have been owning the house.
✓ DOĞRU
I have known him for 10 years.
They have owned the house for years.
3. “Been” Kelimesini Atlamak
Bu yapıda “been” zorunlu: have/has + been + V-ing.
❌ YANLIŞ
I have studying for 3 hours.
She has working here.
✓ DOĞRU
I have been studying for 3 hours.
She has been working here.
4. Present Continuous ile Karıştırmak
“Şu an” (right now/at the moment) → Present Continuous. “Ne zamandır” → PPC.
- • I am studying right now. (şu an)
- • I have been studying for 3 hours. (3 saattir)
Present Perfect Continuous vs Present Continuous
| Present Perfect Continuous | Present Continuous |
|---|---|
| Geçmişte başladı, şimdiye uzanır | Şu an devam ediyor |
| I have been studying for 3 hours | I am studying right now |
| Süre / süreç vurgusu | Anlık durum vurgusu |
| She has been working since 9 AM | She is working at the moment |
YDS Sınavı İçin Stratejiler
- ✓How long / for / since → Present Perfect Continuous düşün
- ✓All day / all morning → süreç vurgusu (PPC)
- ✓Lately / recently + süreç anlamı → PPC
- ✓Stative verb varsa → PPC değil, Present Perfect
- ✓Sonuç/çıktı (kaç tane?) ağır basıyorsa → Present Perfect
Pratik Örnekler - YDS Tipi Sorular
Soru 1: How long _____ you _____ English?
A) have / studied B) have / been studying C) did / study D) are / studying
Cevap: B) have / been studying
Açıklama: “How long” doğrudan süre sorar → süreç vurgusu → Present Perfect Continuous.
Soru 2: She looks tired because she _____ all night.
A) worked B) has worked C) has been working D) is working
Cevap: C) has been working
Açıklama: “looks tired” → şimdi görülen etki + gece boyunca süren süreç → PPC.
Sonuç: 5 Satırda Present Perfect Continuous
- ✓Have/has + been + V-ing
- ✓Süre + süreç vurgusu → PPC
- ✓How long / for / since → PPC
- ✓Lately / recently / all day → çoğunlukla PPC
- ✓Stative verbs → PPC değil, Present Perfect
💡 Son ipucu:
YDS'de ayırt etme sorusu genelde şuradan gelir: “çıktı mı önemli, süreç mi?” Süreç ağır basıyorsa PPC.