Giriş: Ne Zaman Kullanılır?
Present Continuous, Türkçe’de çoğu zaman “-iyor / -ıyor” gibi çevrilse de YDS’de asıl mesele çeviri değil, bağlamın ne söylediğidir. Cümlede now / right now / at the moment gibi ipuçları varsa genellikle Present Continuous gelir. Ancak rutin (every day, usually, always = sıklık) gibi işaretler Simple Present’e götürebilir. Bu yüzden “otomatik” seçim yapmak yerine, ipuçlarını birlikte okumayı öğrenmek gerekiyor.
Temel Yapı:
• I am working
• He is working
• They are working
4 Ana Kullanım Alanı
1. Şu Anda Devam Eden Eylemler
Konuşma anında devam eden eylemler. YDS’de en güçlü ipuçları: now, right now, at the moment.
Örnekler:
- • I am eating lunch right now.
- • She is studying at the moment.
- • What are you doing? → I'm writing an email.
2. Geçici Durumlar
Kalıcı olmayan, belirli bir dönem için geçerli olan durumlar. İpuçları: these days, this week, for a while.
Örnekler:
- • I am living in Istanbul for 2 months. (Geçici)
- • She is working from home these days. (Şimdilik)
- • They are staying with their parents this week.
Dikkat:
“I live in Istanbul” (kalıcı durum – Simple Present) vs “I am living in Istanbul for a while” (geçici dönem – Present Continuous)
3. Kesinleştirilmiş Gelecek Planları
Yakın geleceğe dair planlar netleşmiş ve çoğu zaman detayları belirlenmiştir (tarih, saat, bilet, randevu gibi). Bu kullanım YDS’de sık çıkar.
Örnekler:
- • We are meeting tomorrow at 3 PM. (Randevu)
- • She is flying to Paris next week. (Bilet/plan)
- • Are you coming to the party? (Plan konuşulmuş)
Dikkat:
“I am going to visit” (niyet/plan) vs “I am visiting” (kesinleşmiş plan)
4. “Always” ile Şikâyet / Rahatsızlık Tonu
Present Continuous, always (veya constantly/forever) ile kullanıldığında “sıklık” değil, çoğu zaman şikâyet/rahatsızlık anlamı verir. YDS’de bu ayrım çok sorulur.
Örnekler:
- • He is always forgetting his keys! (Şikâyet)
- • She is constantly complaining about everything. (Rahatsızlık)
- • Why are you always interrupting me? (Öfke)
Karşılaştırma:
- • “He always forgets his keys.” (rutin/sıklık – tarafsız)
- • “He is always forgetting his keys!” (şikâyet – duygu yükü var)
Kritik: Stative Verbs (Durum Fiilleri) ve -ing Kullanımı
YDS’de Present Continuous’te en çok hata yaptıran nokta şudur: Bazı fiiller “durum” bildirir ve çoğunlukla continuous formda kullanılmaz. Sınavda amaç, “-iyor/-ıyor” çevirisine kapılıp yanlış zamanı seçtirmenin yolunu bulmaktır.
Duygu & Düşünce:
love, like, hate, prefer, want, need, know, believe, understand, think (fikir/belief), doubt
Algı:
see, hear, smell, taste, feel, seem, appear
Sahiplik:
have (sahiplik), own, possess, belong, owe
YDS’de Sık Gelen Tuzaklar
❌ YANLIŞ
I am knowing the answer.
She is having a car.
They are understanding English.
He is wanting to go.
✓ DOĞRU
I know the answer.
She has a car.
They understand English.
He wants to go.
Not:
Bazı fiiller anlama göre değişebilir. YDS’de en sık karşımıza çıkan pratik ayrım:
- ✓ I am having breakfast. (have = eylem)
- ✓ She is having fun. (have = eylem)
- ✓ He is being friendly. (be = geçici davranış)
Simple Present vs Present Continuous: Temel Farklar
| Simple Present | Present Continuous |
|---|---|
| Rutinler, alışkanlıklar | Şu anda devam eden |
| She walks to school daily | She is walking to school now |
| Kalıcı durumlar | Geçici durumlar |
| I live in Istanbul | I'm living in Istanbul for 2 months |
| Genel gerçekler | Anlık / süreç içinde |
| The sun rises in the east | The sun is rising right now |
| “always” = sıklık (tarafsız) | “always” = şikâyet/rahatsızlık (duygu) |
| He always arrives late (alışkanlık) | He's always arriving late! (şikâyet) |
En Sık 5 Hata ve Çözümleri
1. Stative Verbs’te -ing Kullanmak
Türkçe çeviriye bakıp “-iyor/-ıyor” diye otomatik Continuous’a gitmeyin. Önce fiilin “durum” mu “eylem” mi olduğuna bakın.
❌ YANLIŞ
I am understanding you.
✓ DOĞRU
I understand you.
2. “Am/Is/Are” Kısmını Atlamak
Present Continuous’ta yardımcı fiil (am/is/are) zorunludur.
❌ YANLIŞ
He studying English.
✓ DOĞRU
He is studying English.
3. -ing Yazım Hatası
Hızlı hatırlatma:
- • Çoğu fiil: play → playing
- • Sessiz “e” düşer: make → making, write → writing
- • CVC (tek hece): sit → sitting, run → running
- • -ie: lie → lying, die → dying
4. Kalıcı Durumları Continuous ile Kullanmak
“for/since + uzun süre” görüyorsanız çoğu zaman Present Perfect ailesi devreye girer; kalıcı durumlarda ise Simple Present tercih edilir.
❌ YANLIŞ
I am living here for 10 years.
✓ DOĞRU
I have lived here for 10 years. veya I live here.
5. “Always” ile Sıklık / Şikâyet Ayrımını Kaçırmak
Cümlenin tonu (şikâyet mi, tarafsız bilgi mi?) seçimi belirler.
- • “She always finishes her work.” (alışkanlık)
- • “She is always leaving her work to the last minute!” (şikâyet)
-ing Yazım Kuralları Hızlı Tablo
| Kural | Örnek |
|---|---|
| Çoğu fiil + ing | play → playing |
| Sessiz “e” atılır | make → making, write → writing |
| CVC ikiye katlanır | sit → sitting, run → running |
| -ie → y + ing | lie → lying, die → dying |
| -ee değişmez | see → seeing, agree → agreeing |
YDS Sınavı İçin Hızlı Stratejiler
- ✓now / right now / at the moment görüyorsanız → genellikle Present Continuous
- ✓Stative verbs (know, understand, believe, own vb.) varsa → çoğu zaman Simple Present
- ✓"-iyor/-ıyor" çevirisine takılmayın → bağlamı okuyun
- ✓always + duygu/şikâyet tonu varsa → Present Continuous
- ✓Yakın gelecek için kesinleşmiş plan (tarih/saat/bilet) varsa → Present Continuous
Pratik Örnekler - YDS Tipi Sorular
Soru 1: He _____ that the project is too difficult.
A) is understanding B) understands
Cevap: B) understands
Açıklama: understand çoğunlukla stative verb’dir; bu yüzden continuous form tercih edilmez.
Soru 2: My neighbor _____ loud music at night, and it's really annoying.
A) plays B) is always playing
Cevap: B) is always playing
Açıklama: “annoying” gibi duygu içeren bağlam + always → şikâyet tonu. Bu kullanım YDS’de sık sorulur.
Sonuç: Temel Kurallar
- ✓Şu anda / süreç içinde / geçici durumlar → Present Continuous
- ✓Am/is/are + V-ing yapısını unutmayın
- ✓Stative verbs çoğunlukla -ing almaz (YDS'nin klasik tuzağı)
- ✓always bazen "sıklık" değil "şikâyet" anlamı taşır
- ✓Kesinleşmiş yakın gelecek planlarında Present Continuous kullanılabilir
💡 Son ipucu:
YDS’de zamanı doğru seçmenin en hızlı yolu şudur: Cümledeki ipuçlarını (now/these days/always + duygu) yakalayın, sonra fiilin stative olup olmadığını kontrol edin. Bu iki adım, hataların büyük kısmını otomatik olarak temizler.