Giriş: Geçmişin Geçmişi + Süre Vurgusu
Past Perfect Continuous (had + been + -ing), geçmişte bir noktada başlayıp daha sonra gerçekleşen başka bir geçmiş olaya kadar devam eden eylemleri anlatmak için kullanılır. Bu zamanın “ana işareti” çoğu zaman for/since, how long, by the time ve when gibi ipuçlarıdır. YDS’de bu ipuçları doğru tense’i seçmenizi sağlar.
Temel Yapı:
Subject + had + been + Verb(-ing)
• I had been studying
• She had been working
• They had been waiting
4 Ana Kullanım Alanı
1. Başka Bir Geçmiş Olaydan Önce Devam Eden Süreç (Duration Before Another Past Event)
Geçmişte iki olay olduğunda, önce başlayan ve bir süre devam eden eylemi vurgulamak için kullanılır. Genellikle “when / by the time” ile gelen ikinci geçmiş olay, bu süreci “keser” ya da bir dönüm noktası olur.
Örnekler:
- • I had been studying for three hours when you called. (Sen aradığında üç saattir çalışıyordum.)
- • She had been waiting for the bus for twenty minutes when it finally arrived. (Otobüs geldiğinde yirmi dakikadır bekliyordu.)
- • By the time the meeting started, we had been discussing the issue for days. (Toplantı başladığında günlerdir konuyu tartışıyorduk.)
Kısa kural:
- • Süreç/süre vurgusu = Past Perfect Continuous
- • Dönüm noktası (kısa olay) = Simple Past
2. Geçmişteki Sonucu veya Etkiyi Açıklama (Result / Consequence)
Bir geçmiş anda görülen durumun “nedenini” açıklarken, öncesinde uzun süre devam eden eylemi göstermek için kullanılır. Bu kullanım YDS’de özellikle neden-sonuç bağlantısı kurulan cümlelerde öne çıkar.
Örnekler:
- • She was exhausted because she had been working all day. (Bütün gün çalıştığı için bitkindi.)
- • The ground was wet because it had been raining all night. (Bütün gece yağmur yağdığı için zemin ıslaktı.)
- • He was irritated because they had been arguing for hours. (Saatlerdir tartıştıkları için sinirliydi.)
YDS ipucu:
because / as / since ile gelen açıklama kısmında “uzun süre devam eden” bir eylem görüyorsanız, had been + V-ing güçlü bir adaydır.
3. Okuma Metinlerinde Arka Plan ve Süreç Bilgisi (Background / Ongoing Process)
YDS okuma parçalarında (narrative/anlatı metinleri dâhil), ana olayın öncesinde bir sürecin devam ettiğini belirtmek için kullanılır. Burada amaç “tamamlanma” değil, sürecin devam ediyor olması ve süre vurgusudur.
Örnekler:
- • When I arrived at the office, my manager had been working on the report since 6 a.m. (Ofise vardığımda yöneticim sabah altıdan beri rapor üzerinde çalışıyordu.)
- • The athlete was exhausted; he had been running for an hour before he reached the finish line. (Sporcu bitkindi; bitiş çizgisine ulaşmadan önce bir saattir koşuyordu.)
- • They felt relieved because they had been dealing with the problem for weeks. (Haftalardır sorunla uğraştıkları için rahatlamışlardı.)
4. Belirli Bir Dönemde Devam Eden Alışkanlık / Rutin Süreç (Extended Routine in the Past)
Geçmişte belli bir dönemde düzenli biçimde devam eden bir süreçten bahsederken de kullanılabilir. Burada kritik nokta, yine “ne kadar süredir” vurgusunun bulunmasıdır. (YDS’de bu kullanım genellikle for/since ipuçlarıyla yakalanır.)
Örnekler:
- • She had been taking piano lessons for five years before she decided to stop. (Bırakmaya karar vermeden önce beş yıldır piyano dersi alıyordu.)
- • They had been meeting every week for months before the project was cancelled. (Proje iptal edilmeden önce aylarca her hafta buluşuyorlardı.)
- • He had been jogging every morning for years when he injured his knee. (Dizini sakatladığında yıllardır her sabah koşu yapıyordu.)
Cümle Yapıları
Olumlu Cümleler
Subject + had + been + Verb(-ing)
- • I had been working there for five years.
- • She had been studying for hours.
- • They had been waiting since morning.
Olumsuz Cümleler
Subject + had + not + been + Verb(-ing)
- • I hadn't been working there long.
- • She hadn't been studying for long.
- • They hadn't been waiting long when it arrived.
Soru Cümleleri
Had + Subject + been + Verb(-ing)?
- • Had you been working? → Yes, I had. / No, I hadn't.
- • Had she been studying?
- • Had they been waiting?
Wh- Questions:
- • How long had you been studying?
- • What had they been doing?
- • Why had she been waiting?
Past Perfect Continuous vs Past Perfect: Kritik Fark
| Past Perfect | Past Perfect Continuous |
|---|---|
| Tamamlanmış sonuç | Süreç ve süre vurgusu |
| I had finished the report | I had been working on the report |
| Tamamlanma önemli | Süre (for/since) önemli |
| By 2020, she had published five books. | By 2020, she had been publishing books for ten years. |
| “Ne oldu?” sorusuna odaklanır | “Ne kadar sürdü?” sorusunu vurgular |
Örnek Karşılaştırma
| Cümle | Anlamı |
|---|---|
| I had written the email before the meeting. | E-postayı yazmıştım; toplantıdan önce tamamlandı. (sonuç vurgusu) |
| I had been writing emails before the meeting. | Toplantıdan önce e-posta yazma süreci devam ediyordu. (süreç vurgusu) |
Past Perfect Continuous vs Past Continuous: Fark
| Past Continuous | Past Perfect Continuous |
|---|---|
| Belirli bir geçmiş anda devam eden | Daha önce başlayıp bir ana kadar süren |
| I was studying at 8 p.m. | I had been studying for two hours when you called. |
| Tek zaman noktası | İki geçmiş olay arasında bağlantı |
| Kesilme (when) olabilir | Süre (for/since) özellikle vurgulanır |
| She was cooking when John arrived. | She had been cooking for two hours when John arrived. |
Zaman Zarfları ve İşaret Sözcükleri
Süre gösterenler
- • for (five hours, three years, all day)
- • since (9 a.m., this morning, January)
Sıra gösterenler
- • before (önce)
- • by the time (... zamanına kadar)
- • when (ne zaman)
Diğer ipuçları
- • all day, all night, all morning
- • for hours, for days, for weeks
- • how long (ne kadar süredir)
En Sık 4 Hata
1. Past Perfect ile Karıştırmak
Süre vurgusu varken Past Perfect kullanmak, cümlenin odak noktasını zayıflatır. “Ne oldu?” yerine “ne kadar sürdü?” vurgusu gerekiyorsa Past Perfect Continuous daha doğrudur.
❌ YANLIŞ
She had worked for three hours when he arrived.
✓ DOĞRU
She had been working for three hours when he arrived.
2. Stative Verbs ile -ing Kullanmak
Bazı fiiller (know, believe, own gibi) genellikle “durum” bildirir ve -ing ile kullanılmaz. Bu durumda Past Perfect (had + V3) tercih edilir.
❌ YANLIŞ
He had been knowing her for ten years.
They had been owning a car for five years.
✓ DOĞRU
He had known her for ten years.
They had owned a car for five years.
3. “Been” Sözcüğünü Atlamak
Past Perfect Continuous’ta “had been” yapısı çekirdektir; atlanırsa yapı bozulur.
❌ YANLIŞ
I had studying for three hours.
She had working there.
✓ DOĞRU
I had been studying for three hours.
She had been working there.
4. Süre Belirtmeden Yapıyı Zorlamak
Bu tense’in en ayırt edici tarafı “süre” vurgusudur. Süre ipucu yoksa, çoğu zaman Past Perfect veya Simple Past daha doğal olabilir.
❌ ZAYIF
They had been playing when the game started.
✓ DAHA İYİ
They had been playing for two hours when the game started.
YDS Okuma Metinlerinde Kullanım
YDS’de Past Perfect Continuous çoğunlukla “uzun süredir devam eden bir sürecin” başka bir geçmiş olayla ilişkilendirildiği cümlelerde karşınıza çıkar. Bu yüzden soruda “for/since/how long/by the time” gibi işaretleri gördüğünüz an, seçenekler içinde had been + V-ing kalıbını aramak zaman kazandırır.
Kısa örnek (metin dili):
"When we entered the laboratory, the researchers had been conducting experiments for weeks, and the preliminary results were already attracting attention."
YDS Sınavı İçin Stratejiler
- ✓for/since + iki geçmiş olay görüyorsanız → Past Perfect Continuous + Simple Past
- ✓How long had you been ...? → Past Perfect Continuous
- ✓Neden-sonuç (tired/wet/exhausted gibi) → Past Perfect Continuous güçlü aday
- ✓Stative verb varsa (know/own/believe gibi) → genellikle Past Perfect (had + V3)
- ✓Seçenek tuzağı: "had + V-ing" yoktur; doğru kalıp "had been + V-ing" olmalıdır
Pratik Örnekler - YDS Tipi Sorular
Soru 1: How long _____ they _____ when the fire was put out?
A) had / fighting B) had been / fighting C) were / fighting D) had / been fighting
Cevap: B) had been / fighting
Açıklama: “How long” süre sorusudur; geçmişteki bir ana kadar süren eylem → Past Perfect Continuous.
Soru 2: By the time we arrived, they _____ for three hours.
A) had waited B) had been waiting C) were waiting D) have been waiting
Cevap: B) had been waiting
Açıklama: “By the time” + “for three hours” süre ve iki geçmiş olay ilişkisi kurar → Past Perfect Continuous.
Sonuç: Temel Kurallar
- ✓Geçmişte başlayıp başka bir geçmiş ana kadar süren süreç → Past Perfect Continuous
- ✓Had + been + Verb(-ing)
- ✓Süre vurgusu (for/since/how long) varsa → Past Perfect Continuous güçlenir
- ✓Neden-sonuç ilişkisi kuruluyorsa → Past Perfect Continuous sık kullanılır
- ✓Stative verbs ile genellikle kullanılmaz
💡 Son ipucu:
Bu konuyu YDS’de en hızlı yakalamanın yolu, cümlede “süre” ipucunu görmektir. for/since/how long/by the time gördüğünüz an seçeneklerde “had been + V-ing” yapısını kontrol edin.
⚠️ Uyarı:
Past Perfect Continuous ile Past Perfect arasındaki temel fark, süreç ve süre vurgusudur. Eğer cümlede “tamamlanmış sonuç” öne çıkıyorsa Past Perfect daha uygun olabilir.