Giris: Zorunluluk ve Yasak Mantigi
YDS’de modal sorulari, yalnizca “hangi kelime dogru?” sorusu degildir. Asil olculen sey, verilen baglamda bir eylemin zorunlu mu, yasak mi yoksa zorunlu olmadigi midir. Bu nedenle must, have to, should, need to gibi yapilar arasindaki anlam farklarini net sekilde ayirt edebilmek gerekir.
Temel Yapi:
Subject + Modal + Base Verb
• I must study.
• You have to go.
• She should apologize.
Necessity & Obligation (Zorunluluk)
1. MUST (Cok Guclu Zorunluluk)
Konusmacinin bizzat kendisinin koydugu ya da cok net hissettigi zorunlulugu ifade eder. Kurallar, ciddi yukumlulukler ve guclu kararlar icin kullanilir.
- • You must wear a seatbelt. (Emniyet kemeri takmak zorundasin.)
- • I must call my parents. (Ailemi aramaliyim.)
- • We must leave now. (Simdi cikmak zorundayiz.)
Olumsuz: mustn’t = kesin yasak
- • You mustn’t smoke here. (Burada sigara icmek yasaktir.)
- • Students mustn’t cheat in exams. (Ogrenciler sinavda kopya cekmemelidir.)
2. HAVE TO (Dis Kaynakli Zorunluluk)
Zorunlulugun kaynagi konusmaci degildir. Kural, yasa, yonetmelik, isyeri ya da baska bir otorite tarafindan belirlenir.
- • I have to study for the exam. (Sinav icin calismak zorundayim.)
- • She has to work on weekends. (Is kuralindan dolayi.)
- • We have to pay taxes. (Yasal zorunluluk.)
Olumsuz: don’t have to = zorunlu degil
- • You don’t have to wear a tie. (Kravat takmak zorunlu degil.)
3. SHOULD (Zayif Zorunluluk / Tavsiye)
Sagduyulu tavsiye, etik sorumluluk veya oneriyi ifade eder. Must kadar guclu degildir.
- • You should see a doctor. (Doktora gitmelisin.)
- • We should save money. (Para biriktirmek iyi olur.)
4. NEED TO (Gereksinim)
Bir eylemin gerekli oldugunu ifade eder ancak yasak ya da kesin zorunluluk anlamina gelmez.
- • You need to practice more. (Daha fazla pratik yapman gerekiyor.)
- • You don’t need to hurry. (Acele etmene gerek yok.)
Prohibition (Yasak)
Mustn’t vs Can’t
Her iki yapi da yasak ifade eder; ancak mustn’t daha kuvvetli ve kesin bir yasak anlami tasir.
- • You mustn’t enter. (Kesinlikle giremezsin.)
- • You can’t park here. (Burada park etmeye izin yok.)
Dikkat:
Don’t have to yasak degildir. Sadece zorunluluk olmadigini gosterir.
YDS’de Nasil Sorulur?
- • Cumledeki modal yapinin zorunluluk mu, yasak mi ifade ettigi sorulur.
- • Mustn’t ile don’t have to ayrimi sikca tuzak olur.
- • Have to – must ayrimi genellikle dissal/icsel kaynak uzerinden test edilir.
Pratik – YDS Tipi Sorular
1) “Employees _____ wear safety helmets in this area.”
A) should B) must C) don’t have to D) could
Cevap: B) must – Kural ve guclu zorunluluk.
2) “You _____ attend the meeting if you don’t want to.”
A) mustn’t B) shouldn’t C) don’t have to D) can’t
Cevap: C) don’t have to – Zorunluluk yok, yasak degil.
Sonuc
YDS’de modals sorularinda basari, kelime ezberinden cok anlam ayrimini dogru yapmaya baglidir. Cumlede yasak mi var, yoksa sadece zorunluluk mu yok? Sorunun cevabi her zaman baglamda gizlidir.