Giriş: Edatlar (Prepositions)
Prepositions (edatlar), isim veya zamirlerden önce gelerek “zamanı”, “yeri”, “yönü” ya da “ilişkiyi” belirtir. YDS’de özellikle zaman ve yer edatları hem dilbilgisi sorularında hem de okuma parçalarında karşımıza çıkar. Bu nedenle edatları tek tek ezberlemekten çok, hangi bağlamda hangi edatın kullanıldığını öğrenmek daha verimlidir. Ayrıca edatların kuralı çoktur; istisnaları da az değildir.
Temel Çerçeve
- • Zaman Edatları (Time): at, in, on, during, for, since, before, after, by, until, within, throughout
- • Yer Edatları (Place): at, in, on, under, over, above, below, between, among, beside, near, behind, in front of, across, through, along, around
- • Edatın seçimi çoğu zaman bağlama (context) bağlıdır.
BÖLÜM 1: TIME PREPOSITIONS (Zaman Edatları)
1. AT (Kesin Zaman)
At, “nokta” gibi düşünülür: saatler, gün içindeki belirli anlar ve net zaman ifadeleriyle kullanılır.
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Saat | The lecture starts at 9:30. (Ders 9.30’da başlıyor.) |
| Gün içindeki an | Let’s meet at noon. (Öğle vakti buluşalım.) |
| Sabit ifadeler | At night, traffic is lighter. (Gece trafik daha sakindir.) |
| Özel dönem / tatil | Many people travel at Christmas. (Noel döneminde seyahat eden çok kişi olur.) |
| Kesin an | At the moment, the results are unclear. (Şu an sonuçlar net değil.) |
| Yaş | She started university at 18. (18 yaşında üniversiteye başladı.) |
Not:
- • Saatler: at 3:00, at 9:15
- • Sabit ifadeler: at noon, at midnight, at night, at the moment
- • “afternoon” gibi ifadelerde genellikle “in the afternoon” kullanılır.
2. IN (Geniş Zaman Dilimi)
In, “kapsayan” bir zaman dilimini anlatır: aylar, mevsimler, yıllar ve daha uzun dönemler.
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Ay | The exam is in June. (Sınav Haziran’da.) |
| Mevsim | Many cities get colder in winter. (Kışın birçok şehir daha soğuk olur.) |
| Yıl | The policy changed in 2020. (Politika 2020’de değişti.) |
| On yıllık dönem | They lived in the 1950s. (1950’lerde yaşadılar.) |
| “... sonra” anlamı | I’ll call you in two hours. (İki saat sonra ararım.) |
| Dönem | In ancient times, trade was limited. (Antik çağlarda ticaret sınırlıydı.) |
Not:
- • in June / in 2025 / in winter
- • Günün bölümleri: in the morning / in the afternoon / in the evening
- • “in the afternoon” ifadesindeki “the” çoğu zaman gereklidir.
3. ON (Gün ve Tarih)
On, belirli bir gün veya tarih için kullanılır. “Takvim” gibi düşünün: gün adı, tarih, özel bir gün.
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Gün adı | The course is on Monday. (Kurs Pazartesi günü.) |
| Tarih | She was born on March 15. (15 Mart’ta doğdu.) |
| Özel gün | On my birthday, I usually travel. (Doğum günümde genellikle seyahat ederim.) |
| Belirli bir sabah/akşam | On that morning, the report was released. (O sabah rapor yayımlandı.) |
Not:
- • Günler: on Monday / on Friday
- • Tarihler: on December 25 / on 1st January
- • Özel gün: on Christmas Day / on New Year’s Eve
4. DURING (Sırasında / Boyunca)
During, bir süreç “devam ederken” gerçekleşen eylemleri anlatır. Genellikle ardından isim gelir: during the meeting, during the war.
- • I read the guidelines during the meeting. (Toplantı sırasında yönergeleri okudum.)
- • During summer, tourism increases. (Yaz boyunca turizm artar.)
During / For ayrımı:
during the flight = uçuş sırasında (süreç içinde)
for two hours = iki saat boyunca (süre)
5. FOR (Süre / Ne kadar?)
For, eylemin ne kadar sürdüğünü söyler (duration).
- • I worked there for five years. (Orada beş yıl çalıştım.)
- • We studied for two hours. (İki saat çalıştık.)
6. SINCE (…den beri / Başlangıç noktası)
Since, sürenin başladığı noktayı verir (starting point). Özellikle Present Perfect ile çok sık birlikte kullanılır.
- • I have lived here since 2015. (2015’ten beri burada yaşıyorum.)
- • Since this morning, it has been raining. (Bu sabahtan beri yağmur yağıyor.)
For / Since ayrımı:
for = süre (two hours, five years)
since = başlangıç (2015, Monday, this morning)
7. BEFORE (Önce)
Bir zamandan daha önceyi belirtir.
- • She arrived before noon. (Öğleden önce geldi.)
- • Before the war, the region was stable. (Savaş öncesinde bölge istikrarlıydı.)
8. AFTER (Sonra)
Bir zamandan sonrayı belirtir.
- • After lunch, I’ll call you. (Öğle yemeğinden sonra seni arayacağım.)
- • After the meeting, we reviewed the data. (Toplantıdan sonra verileri gözden geçirdik.)
9. BY (…e kadar / Son tarih)
By, “en geç” anlamı taşır ve bir son tarih (deadline) verir.
- • Submit the form by Friday. (Formu en geç Cuma’ya kadar gönder.)
- • I will finish the report by 5 p.m. (Raporu en geç 5’e kadar bitireceğim.)
10. UNTIL / TILL (…e kadar)
Until, eylemin “o ana kadar devam ettiğini” ve o noktada bittiğini vurgular.
- • Wait until I return. (Ben dönene kadar bekle.)
- • I worked until midnight. (Gece yarısına kadar çalıştım.)
11. WITHIN (… içinde)
Within, belirli bir süre “dolmadan” gerçekleşeceğini belirtir.
- • I’ll be back within two hours. (İki saat içinde geri döneceğim.)
- • Within a week, you may notice changes. (Bir hafta içinde değişiklikleri fark edebilirsin.)
12. THROUGHOUT (Baştan sona / boyunca)
Throughout, bir dönemin tamamını “baştan sona” kapsar.
- • Throughout the year, prices fluctuated. (Yıl boyunca fiyatlar dalgalandı.)
- • Throughout history, people have migrated. (Tarih boyunca insanlar göç etmiştir.)
Zaman Edatları Özet Tablosu
| Edat | Kullanım | Örnek |
|---|---|---|
| At | Saat, kesin an | at 3:00, at noon, at night |
| In | Ay, mevsim, yıl, geniş dönem | in June, in winter, in 2025 |
| On | Gün, tarih, özel gün | on Monday, on March 15 |
| During | Süreç sırasında | during the meeting |
| For | Süre | for 2 hours, for weeks |
| Since | Başlangıç | since 2015, since this morning |
| Before | Önce | before noon |
| After | Sonra | after lunch |
| By | Son tarih (en geç) | by Friday, by 5 p.m. |
| Until | Devam edip bitme noktası | until midnight |
| Within | Belirli süre içinde | within 2 hours |
| Throughout | Baştan sona | throughout the year |
BÖLÜM 2: PLACE PREPOSITIONS (Yer Edatları)
1. AT (Nokta / Belirli Yer)
Yer bildiren at, “nokta” mantığıyla çalışır: bina/kurum, buluşma noktası, belirli adres gibi “spesifik” yerler için kullanılır.
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Kurum / bina | I’m at the hospital. (Hastanedeyim.) |
| Adres (numara) | She lives at 5 Main Street. (Main Street 5 numarada yaşıyor.) |
| Etkinlik | At the conference, key findings were presented. (Konferansta temel bulgular sunuldu.) |
| İş yeri | He works at a bank. (Bir bankada çalışıyor.) |
| Buluşma noktası | Let’s meet at the corner. (Köşede buluşalım.) |
At / In farkı (kısa ipucu):
at = nokta/kurum (at the hospital, at the station)
in = “içinde/kapalı alanda” (in the hospital, in the room)
2. IN (Kapsayan Alan / İçinde)
In, bir alanın “içinde” olmayı veya daha geniş coğrafi bir alanı (şehir, ülke, bölge) anlatır.
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Şehir / ülke | I live in Istanbul. (İstanbul’da yaşıyorum.) |
| Oda / bina içi | She’s in the classroom. (Sınıfta.) |
| Kapalı alan | Wait in the car. (Arabada bekle.) |
| Bölge | The study was conducted in Europe. (Çalışma Avrupa’da yürütüldü.) |
| İçeride | The document is in the drawer. (Belge çekmecede.) |
3. ON (Yüzey / Üzerinde)
On, bir yüzeyle temas hâlini anlatır. Ayrıca “street” ve “floor” gibi bazı yer ifadeleriyle de kullanılır.
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Yüzey | The book is on the table. (Kitap masanın üzerinde.) |
| Duvar | The notice is on the wall. (Duyuru duvarda.) |
| Cadde | She lives on Main Street. (Main Street’te yaşıyor.) |
| Kat | His office is on the third floor. (Ofisi üçüncü katta.) |
| Taraf | On the left, there is a park. (Solda bir park var.) |
4. UNDER (Altında)
The cat is under the table. (Kedi masanın altında.)
5. OVER (Üzerinden / Üzerinde)
The plane flew over the city. (Uçak şehrin üzerinden uçtu.)
6. ABOVE (Yukarısında)
The lamp is above the table. (Lamba masanın yukarısında.)
Above / Over: Above = doğrudan yukarıda; Over = üzerinden/üstünden geçme vurgusu da yapabilir.
7. BELOW (Aşağısında)
His office is below mine. (Ofisi benimkinin aşağı katında.)
8. BETWEEN (Arasında - 2)
The village is between two mountains. (Köy iki dağın arasında.)
9. AMONG (Arasında - 3+)
She walked among the trees. (Ağaçların arasında yürüdü.)
10. BESIDE (Yanında)
Sit beside me. (Yanıma otur.)
11. NEAR (Yakınında)
The library is near my house. (Kütüphane evime yakın.)
12. BEHIND (Arkasında)
The car is behind the building. (Araba binanın arkasında.)
13. IN FRONT OF (Önünde)
She stood in front of the class. (Sınıfın önünde durdu.)
14. ACROSS (Karşısında)
She lives across the street. (Sokağın karşısında oturuyor.)
15. THROUGH (İçinden)
We walked through the forest. (Ormanın içinden yürüdük.)
16. ALONG (Boyunca)
Walk along the river. (Nehir boyunca yürü.)
17. AROUND (Çevresinde)
The fence is around the garden. (Çit bahçenin çevresinde.)
Yer Edatları Özet Tablosu
| Edat | Kullanım | Örnek |
|---|---|---|
| At | Nokta/kurum | at the hospital, at the corner |
| In | Kapsayan alan / içinde | in Istanbul, in the classroom |
| On | Yüzey / temas | on the table, on Main Street |
| Under | Altında | under the table |
| Over | Üzerinden / üzerinde | over the city |
| Above | Yukarısında | above the table |
| Below | Aşağısında | below zero |
| Between | Arasında (2) | between two mountains |
| Among | Arasında (3+) | among the trees |
| Beside | Yanında | beside me |
| Near | Yakınında | near my house |
| Behind | Arkasında | behind the building |
| In front of | Önünde | in front of the class |
| Across | Karşısında | across the street |
| Through | İçinden | through the forest |
| Along | Boyunca | along the river |
| Around | Çevresinde | around the garden |
En Sık Yapılan Hatalar
1. At / In / On Karışıklığı (Zaman)
❌ YANLIŞ
I wake up in 7:00 a.m.
See you on summer.
The meeting is at June.
✓ DOĞRU
I wake up at 7:00 a.m.
See you in summer.
The meeting is in June.
2. For / Since Hatası
❌ YANLIŞ
I’ve lived here for 2015.
I worked there since five years.
✓ DOĞRU
I’ve lived here since 2015.
I worked there for five years.
3. During / For Karışıklığı
❌ YANLIŞ
I slept for the flight.
During two hours, I studied.
✓ DOĞRU
I slept during the flight.
For two hours, I studied.
4. At / In (Yer)
❌ YANLIŞ
I’m at Istanbul.
Meet me in the hospital. (kurum/ziyaret bağlamında)
✓ DOĞRU
I’m in Istanbul.
Meet me at the hospital.
5. Between / Among Karışıklığı
❌ YANLIŞ
She sat among John and Mary.
✓ DOĞRU
She sat between John and Mary. (İki kişi/iki öğe)
6. Over / Above Ayrımı
❌ YANLIŞ
The cloud over us. (sadece “yukarıda” demek isteniyorsa)
✓ DOĞRU
The cloud above us.
YDS’de Edatlar Nasıl Sorulur?
Dilbilgisi Soruları
- • Boşluğa uygun edatı seçme
- • Time / Place ayrımı
- • For / Since (Present Perfect) uyumu
Okuma Parçaları
- • Bağlamdan doğru edatı çıkarma
- • “during / throughout / within” gibi seçenekleri ayırt etme
Çeviri Soruları
- • Türkçe–İngilizce çeviride doğru edat seçimi
- • “en geç / ...e kadar / ...den beri” gibi ifadeleri doğru aktarma
Pratik Örnekler: YDS Tipi Sorular
Soru 1: “I’ve been waiting ___ two hours.”
A) at B) for C) since D) during
Cevap: B) for
Açıklama: “two hours” bir süre bildirdiği için “for” kullanılır.
Soru 2: “I have lived in this city ___ 2015.”
A) for B) since C) during D) by
Cevap: B) since
Açıklama: “2015” bir başlangıç noktasıdır. Bu nedenle “since” gerekir (özellikle Present Perfect ile).
Sonuç: YDS için Altın Kurallar
ZAMAN (TIME)
- ✓At = saat / net an (at 9:30, at noon)
- ✓In = ay / yıl / mevsim / günün bölümü (in June, in 2020, in the morning)
- ✓On = gün / tarih (on Monday, on March 15)
- ✓For = süre (for two hours)
- ✓Since = başlangıç (since 2015)
- ✓During = süreç sırasında (during the meeting)
- ✓By = en geç / son tarih (by Friday)
- ✓Until = ...e kadar (devam edip bitiş noktası)
YER (PLACE)
- ✓ At = nokta/kurum (at the station, at the hospital)
- ✓ In = kapsayan alan / içinde (in Istanbul, in the room)
- ✓ On = yüzey/temas (on the table, on the wall)
- ✓ Between (2) / Among (3+) ayrımı önemlidir.
💡 Son İpucu
YDS’de edatlar “küçük ama belirleyici” ayrıntılardır. Özellikle at–in–on (zaman) ve for–since (süre–başlangıç) ayrımını netleştirdiğinizde, hem dilbilgisi sorularında hem de çeviri sorularında belirgin bir ilerleme görürsünüz.
⚠️ Uyarı
En çok hata yapılan noktalar:
- 1. At / in / on (zaman) karışıklığı
- 2. For / since yanlış kullanımı
- 3. “I’m in Istanbul” yerine “I’m at Istanbul” demek
- 4. Between (2) / among (3+) ayrımını gözden kaçırmak
- 5. During (süreç) ile for (süre) ayrımını karıştırmak