Giriş: Koşul Cümleleri (If Clauses)
Koşul cümleleri, “Eğer … olursa/olsaydı/olsaydı (geçmişte) … olur/olurdu/olurdu (geçmişte)” mantığıyla kurulur. YDS’de bu konunun püf noktası, yalnızca kuralı bilmek değil; koşulun ve sonucun hangi zamana ait olduğunu doğru okumaktır.
Temel Mantık: If + Koşul → Sonuç
- • If it rains, I'll stay home. (olası gelecek)
- • If I were you, I'd study. (varsayımsal şimdiki)
- • If I had studied, I would have passed. (geçmişte gerçekleşmemiş durum)
BÖLÜM 1: TYPE 1 CONDITIONAL (Gerçek / Olası Durumlar)
Tanım ve Kullanım
Type 1, geleceğe yönelik gerçekçi ve mümkün durumları anlatır. Koşul gerçekleşirse, sonuç da gerçekleşebilir.
Yapı: If + Present Simple, Will/Can/May/Must + Base Verb
Detaylı Yapı
| Bölüm | Zaman | Örnek |
|---|---|---|
| If Clause | Present Simple | If you study |
| Main Clause | Will + Base Verb | you will pass |
| Tam Cümle | - | If you study, you will pass. |
Örnekler
Olumlu:
- • If I have time, I'll finish the report. (Vaktim olursa raporu bitireceğim.)
- • If you press the button, the alarm will sound. (Düğmeye basarsan alarm çalacak.)
- • If it rains tomorrow, we'll cancel the picnic. (Yarın yağmur yağarsa pikniği iptal edeceğiz.)
Olumsuz:
- • If you don't study, you won't pass. (Çalışmazsan başarılı olamazsın.)
- • If it doesn't rain, we'll go out. (Yağmur yağmazsa dışarı çıkacağız.)
Soru:
- • If you win the lottery, what will you do? (Piyangoyu kazanırsan ne yaparsın?)
- • Will you come if I invite you? (Seni davet edersem gelir misin?)
Modal Alternatifleri
Type 1’de “will” yerine anlamı güçlendiren başka modal yapılar da gelebilir:
- • If you see him, can you give him my number? (Onu görürsen numaramı verebilir misin?)
- • If she calls, you should tell her I'm busy. (Ararsa meşgul olduğumu söylemelisin.)
- • If you lose your passport, you must contact the embassy. (Pasaportunu kaybedersen elçiliğe başvurmalısın.)
- • If you press the alarm, someone may come. (Alarma basarsan biri gelebilir.)
Uyarı / Tehdit Kullanımı
Type 1, uyarı ve sonuç bildiren ifadelerde çok sık kullanılır:
- • If you don't behave, you'll be punished! (Yaramazlık yaparsan cezalandırılacaksın!)
- • If you drive too fast, you might have an accident. (Çok hızlı sürersen kaza yapabilirsin.)
Cümle Sırası ve Virgül
If clause başta gelirse genellikle virgül kullanılır; sonda gelirse virgül kullanılmaz:
- • If you study, you will pass. = You will pass if you study.
- • If clause başta → virgül
- • If clause sonda → virgül yok
Type 1 Zaman Seçenekleri
| If Clause | Main Clause | Örnek |
|---|---|---|
| Present Simple | Will + Base Verb | If you call, I'll answer. |
| Present Simple | Can + Base Verb | If you work hard, you can succeed. |
| Present Continuous | Will + Base Verb | If you're not listening, you'll miss it. |
BÖLÜM 2: TYPE 2 CONDITIONAL (Varsayımsal / Gerçek Dışı Durumlar)
Tanım ve Kullanım
Type 2, şimdiki zaman veya genel durumlar hakkında gerçek dışı (unreal) varsayımlar kurar. Genellikle hayal, arzu, olasılığı düşük senaryolar ve tavsiye anlamı taşır.
Yapı: If + Past Simple, Would + Base Verb
❗ Past Simple form kullanılsa da anlam çoğu zaman şimdiki/genel zamana aittir.
Detaylı Yapı
| Bölüm | Zaman | Örnek |
|---|---|---|
| If Clause | Simple Past | If you won |
| Main Clause | Would + Base Verb | you would be happy |
| Tam Cümle | - | If you won the lottery, you would be happy. |
Örnekler
Hayal / Arzu:
- • If I were rich, I'd travel the world. (Zengin olsam dünyayı gezerdim.)
- • If I spoke French, I'd live in Paris. (Fransızca konuşsam Paris'te yaşardım.)
- • If she were here, she'd help us. (Burada olsa bize yardım ederdi.)
Tavsiye:
- • If I were you, I'd apologize. (Senin yerinde olsam özür dilerdim.)
- • If I were in your position, I wouldn't accept that offer. (Senin konumunda olsam o teklifi kabul etmezdim.)
Genel varsayım:
- • If people didn't need sleep, they'd have more time. (İnsanların uykuya ihtiyacı olmasaydı daha çok zamanı olurdu.)
Olumsuz:
- • If you didn't have a job, you wouldn't be so busy. (İşin olmasaydı bu kadar meşgul olmazdın.)
- • If we weren't friends, I wouldn't care. (Arkadaş olmasaydık umursamazdım.)
Were mi, Was mı?
Type 2’de “be” fiilinin varsayımsal (subjunctive) kullanımında çoğunlukla were tercih edilir:
- • If I were you... ✓
- • If she were here... ✓
- • If it were possible... ✓
Konuşma dilinde “was” görülebilir; ancak YDS gibi sınavlarda ve resmi kullanımda were daha güvenli tercihtir.
Modal Alternatifleri
Type 2’de “would” yerine farklı anlamlar veren modallar da kullanılabilir:
- • If I had more time, I could finish this project. (Daha fazla vaktim olsa bu projeyi bitirebilirdim.)
- • If you spoke English better, you might get the job. (İngilizceni daha iyi konuşsan işi alabilirdin.)
Type 2 vs Type 1 Karşılaştırması
| Type 1 (Real) | Type 2 (Unreal) |
|---|---|
| If you study, you will pass. | If you studied, you would pass. |
| Gerçek ihtimal | Varsayımsal / düşük olasılık |
| Geleceğe dönük | Şimdiki/genel varsayım |
BÖLÜM 3: TYPE 3 CONDITIONAL (Geçmişte Gerçekleşmemiş, Artık Mümkün Olmayan Durumlar)
Tanım ve Kullanım
Type 3, geçmişte gerçekleşmediği için artık değiştirilemeyecek durumları anlatır. Bu nedenle en sık pişmanlık ve geçmişe yönelik sonuç çıkarma anlamı taşır.
Yapı: If + Past Perfect, Would Have + Past Participle
Detaylı Yapı
| Bölüm | Zaman | Örnek |
|---|---|---|
| If Clause | Past Perfect (had + V3) | If you had studied |
| Main Clause | Would have + V3 | you would have passed |
| Tam Cümle | - | If you had studied, you would have passed. |
Örnekler
Pişmanlık:
- • If I had known about the party, I would have gone. (Partiden haberim olsaydı giderdim.)
- • If she had called me, I would have helped her. (Beni arasaydı ona yardım ederdim.)
Neden–sonuç yorumu:
- • If he hadn't been late, the accident wouldn't have happened. (Geç kalmasaydı kaza olmayacaktı.)
Olumsuz:
- • If I hadn't missed the train, I wouldn't have met him. (Treni kaçırmasaydım onunla tanışmazdım.)
- • If you had told me the truth, I wouldn't be angry. (Gerçeği söyleseydin sana kızgın olmazdım.)
Kısaltmalar (Konuşma Dili)
Günlük İngilizcede kısaltmalar sık görülür; ancak YDS’de çoğu zaman açık form daha güvenlidir:
- • I'd = I would / I had
- • you'd = you would / you had
- • 've = have
Not: I'd've gibi yapılar çok günlük (informal) kabul edilir.
Type 3 Zaman Bileşenleri
| If Clause | Main Clause | Örnek |
|---|---|---|
| had + V3 | would have + V3 | If you had studied, you would have passed. |
| hadn't + V3 | would have + V3 | If I hadn't called, you wouldn't have known. |
| had + V3 | could have + V3 | If you had seen it, you could have taken a photo. |
| had + V3 | might have + V3 | If it had rained, the game might have been cancelled. |
BÖLÜM 4: Mixed Conditionals (Kısa Not)
Mixed conditionals, koşul ve sonucun farklı zamanlara ait olduğu yapılardır. Bu konu YDS’de özellikle zaman uyumu üzerinden ölçülür. Detaylı anlatımı için mixed conditionals yazımıza göz atabilirsin.
En Yaygın Kalıp: Geçmiş Koşul – Şimdiki Sonuç
- • If you had studied medicine, you would be a doctor now. (Tıp okumuş olsaydın şimdi doktor olurdun.)
- • If I hadn't eaten that burger, I wouldn't feel sick now. (O hamburgeri yemeseydim şimdi kendimi kötü hissetmezdim.)
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
1. If Clause İçinde “Will / Would” Kullanmak
❌ YANLIŞ
If you will study, you will pass.
If you would call me, I would come.
✓ DOĞRU
If you study, you will pass.
If you called me, I would come.
2. Sonuç Cümlesinde (Main Clause) Zamanı Karıştırmak
❌ YANLIŞ
If I were rich, I bought a car.
If you had studied, you pass.
✓ DOĞRU
If I were rich, I would buy a car.
If you had studied, you would have passed.
3. Type 2’de “Were” Yerine “Was” Tercih Etmek
❌ YANLIŞ
If I was you...
✓ DOĞRU
If I were you... (sınav/akademik kullanım)
4. Virgül Kullanımını Yanlış Yapmak
❌ YANLIŞ
If you study you will pass
✓ DOĞRU
If you study, you will pass.
You will pass if you study. (virgül yok)
5. Past Participle (V3) Şeklini Yanlış Kullanmak
❌ YANLIŞ
If you had go, you would have seen.
✓ DOĞRU
If you had gone, you would have seen.
6. Type 3’te Past Perfect Yerine Simple Past Kullanmak
❌ YANLIŞ
If you studied more, you would have passed.
✓ DOĞRU
If you had studied more, you would have passed.
Karşılaştırma Tablosu: Type 1 vs Type 2 vs Type 3
| Özellik | Type 1 | Type 2 | Type 3 |
|---|---|---|---|
| Zaman | Gelecek | Şimdiki / Genel | Geçmiş |
| Gerçeklik | Mümkün | Varsayımsal | Artık mümkün değil |
| If Clause | Present Simple | Past Simple | Past Perfect |
| Main Clause | will + V1 | would + V1 | would have + V3 |
| Örnek | If you study, you'll pass. | If you studied, you'd pass. | If you had studied, you'd have passed. |
YDS’de Nasıl Sorulur?
Cümle Tamamlama
- • Type seçimi (1–2–3)
- • Zaman uyumu (had + V3 / would have + V3)
- • Modal seçimi (would / could / might)
Cloze Test
- • Bağlamdan koşul-sonuç ilişkisi
- • “if” ile zaman uyumu
- • Olumsuzluk (if not) tuzakları
Çeviri / Anlam
- • “olsaydı / olurdu / olurdu (geçmişte)” ayrımı
- • Type 2–3’te gerçek dışılık vurgusu
- • Nedensellik ve pişmanlık anlamı
Pratik – YDS Tipi Sorular
Soru 1: "If you _____ hard, you _____ success."
A) work / will achieve B) worked / would achieve C) had worked / would have achieved D) works / achieves
Cevap: A) work / will achieve
Açıklama: Type 1 → if clause present, sonuçta will + V1
Soru 2: "If I _____ about the meeting, I _____ attended it."
A) know / will have B) knew / would C) had known / would have D) have known / would have
Cevap: C) had known / would have
Açıklama: Type 3 → if clause past perfect, sonuçta would have + V3
Sonuç: Hızlı Tekrar
- ✓Type 1: If + Present → will/can/may/must (olası gelecek)
- ✓Type 2: If + Past → would/could/might (varsayımsal şimdiki/genel)
- ✓Type 3: If + Past Perfect → would have/could have/might have (geçmişte artık mümkün değil)
- ✓Type 2'de: "were" kullanımı sınavlarda daha güvenlidir
- ✓If clause'te: genellikle "will/would" kullanılmaz
- ✓Virgül: if clause baştaysa virgül; sonda ise virgül yok
💡 Son İpucu:
YDS’de en hızlı strateji: önce cümledeki zaman ipuçlarını yakala, sonra doğru type’ı seç. “Gelecek olasılık” → Type 1, “şu an için varsayım” → Type 2, “geçmişte gerçekleşmemiş” → Type 3.
⚠️ Uyarı:
Type 2’de “was/were” ve Type 3’te “had + V3 / would have + V3” kalıpları YDS’nin en sevdiği tuzaklardandır. Şablonu ezberlemek değil, anlamı okumak kazanır.